Mimo niezaprzeczenie smutnych stron tej walki, pogodzimy się z nią, gdy ją zbadamy bliżej i poznamy, że jak w konkurencji handlu, komunikacji, przemysłu, istotna wyższość materii i ducha zawsze w końcu zwycięstwo odnosi, tak i w wyższej dziedzinie, choć nie mało zdarzyć się może wyjątków, dobre nad złem zawsze

Read More...

Myśl ta prowadzi do dalszego rozróżnienia polegającego na pytaniu: Czy istotnie we współczesnej walce konkurencyjnej dokonywa się dobór najlepszych? Kto w znaczeniu ludzkim jest właściwie najlepszym? Gdzie jest arystokracja teraźniejszości, o której marzą społeczni darwiniści niewolniczo jej służąc? Czy junkrowie, kapitaliści, przedsiębiorcy, profesorowie, urzędnicy, oficerowie? Na to nie mieliby

Read More...

Niema powszechnej i koniecznej równoległości między organicznym uzdolnieniem a uzbrojeniem technicznym lub przynależnością do pewnej klasy. Ekonomiczne uposażenie i podział na stany nie są również bynajmniej wytworem doboru naturalnego psychofizycznych uzdolnień jednostki. Im bardziej decydującą rolę w walce o byt grać będzie ekonomiczne posiadanie i techniczna wyższość”, im bardziej

Read More...

Sławiony postęp, z doboru w walce o byt wynikający, byłby wtedy równoznacznym z upadkiem wszelkiej moralności. Oto węzeł gordyjski, którego darwinistyczni socjologowie nie zdołają rozwiązać”. Gumplowicz cytuje następującą, znakomitą uwagę Angela Vacarro wyrażającą myśl podobną: „Zwierzęta posiadają tylko fizjologiczną dziedziczność dla przekazywania swych korzyści potomstwu. U ludzi natomiast istnieją

Read More...

Już Darwin i Wallace uznali, że dzieci biednych i bogatych od razu stają do współzawodnictwa w nierównych warunkach niezależnie od swych wrodzonych zdolności. Lafargue zaznacza, że sztuczne uzbrojenie i wzmocnienie organów zmienia naturalne warunki doboru tak, że zwycięstwo w walce przypada nie najlepiej zbudowanemu, lecz najlepiej uzbrojonemu. Kaułsky wykazał,

Read More...

Staje się ono walką o byt anormalną, do zwyrodnienia wiodącą. Ponieważ zaś niema równoległości między subiektywnym uzdolnieniem, a obiektywnym uposażeniem w środki pracy, a co więcej, społeczne urządzenia klasowe i przywileje tę równoległość znoszą, zatem już od samego początku przynajmniej możliwość współzawodniczenia jest bardzo różną o ile chodzi o

Read More...

Po tym wszystkim jednak niepodobna uznać we współczesnej walce konkurencyjnej tej samej zasady, wedle której Darwin usiłował wyjaśnić powstanie i udoskonalenie gatunków. W rozdziale o „Doborze organicznym i społecznym” wykazaliśmy, na czym polegają podstawowe różnice. Zwierzęta walczą organami, które wraz z niemi na świat przyszły, które rozwijać muszą i

Read More...

Zdarzają się nawet w życiu ekonomicznym ludów fazy kiedy wszystkich ogarnia szał zdobywania zysku bez wytwarzania. Ten wir spekulacyjny powtarzający się periodycznie, odsłania właściwy charakter konkurencji, usiłującej się wymknąć z warunków przemysłowego współzawodnictwa. Rozbiór wewnętrznych sprężyn konkurencji ekonomicznej godzi w samo serce nauki o harmonii społecznej i teorii darwinistów

Read More...

Bez wątpienia we współzawodnictwie ekonomicznym istnieje dobór tego rodzaju, że w pewnych warunkach wybijają się na wierzch ludzie obdarzeni zdolnościami kupieckimi i technicznymi oraz energią; najczęściej jednak tryumfuje tylko energia spekulacyjna połączona z chytrością i bezwzględnością. Współczesny system społeczny jest tak urządzony, że istotnie najdzielniejsi pod względem ekonomicznym nie

Read More...

Prócz tego przedsiębiorca nie jest zawsze najdzielniejszym kupcem, technikiem i ekonomistą, lecz gdyby chodziło o talent przedsiębiorczy, musiałby nieraz swym podwładnym pierwszego miejsca ustąpić. Belel mówi: „Gdyby na czele społeczeństwa mieszczańskiego stać miał talent i inteligencja, to większa część przedsiębiorców musiałaby ustąpić miejsca swym robotnikom, majstrom, technikom, inżynierom, chemikom

Read More...